Doffe vacht bij paarden: oorzaken en wat je kan doen

De vacht van een paard is een spiegel van zijn gezondheid van binnenuit. Een glanzende, soepele vacht wijst op een paard dat goed in zijn vel zit: goede spijsvertering, voldoende voedingsstoffen, een werkend immuunsysteem en weinig stress. Een doffe, droge of ruwe vacht wijst op het tegendeel.

Veel paardenhouders grijpen meteen naar externe oplossingen: een glansshampoo, een extra borstelsessie of een jas. Dat helpt op korte termijn voor het oog, maar lost de onderliggende oorzaak niet op. Een doffe vacht verdient een blik van binnenuit.

Een doffe vacht bij paarden heeft vaak meerdere oorzaken.

• Voedingstekorten zijn de meest voorkomende reden. Een tekort aan vetzuren (omega 3 en omega 6), zink, biotine, koper of vitamine E leidt vrijwel altijd tot een matte, droge of fragiele vacht. Paarden die veel hooi eten zonder aanvulling missen vaak essentiële micronutriënten.

• Parasieten zorgen voor een ruwe, doffe vacht, zeker bij jonge paarden of paarden met een verzwakt immuunsysteem. Inwendige wormen onttrekken voedingsstoffen en verstoren de opname in de darmen.

• Schildklierproblemen of hormonale disbalans, zoals bij Cushing (PPID), gaan bijna altijd gepaard met een veranderde vacht: te lang, te dik of juist te dun en dof. Bij vermoeden van Cushing is een bloedtest bij de dierenarts aangewezen.

• Stress en overtraining worden onderschat. Een paard dat chronisch gestrest is of structureel te hard werkt, heeft minder energie over voor herstel en vachtkwaliteit. De vacht is dan een van de eerste zichtbare tekenen.

• Leverproblematiek beïnvloedt de verwerking van vetten en vetoplosbare vitaminen. Een lever die niet optimaal werkt, laat dat zien via de huid en vacht.

• Schimmel of huidinfecties zoals ringworm geven lokaal een doffe, kale of korsterige vacht. Die zijn goed te onderscheiden van een algemeen doffe vacht over het hele lichaam.

Een glanzende vacht begint bij wat je paard eet. Niet bij wat je erop smeert.

Zorg voor voldoende ruwvoer van goede kwaliteit als basis. Hooi van slechte kwaliteit levert weinig micronutriënten. Laat regelmatig een analyse maken van je hooi als je structureel vachtproblemen ziet.

Voeg een goede balancer of mineralenmenging toe, afgestemd op jouw grond en hooisoort. In België en Nederland is het gras en hooi vaak arm aan zink, koper en selenium. Let wel op: oudere paarden doen het op een balancer alleen soms minder goed. Die hebben vaak naast de balancer ook een paar scheppen basisvoer nodig om de voedingsstoffen goed op te nemen.

Lijnzaad (gekraakt of geperst) is een uitstekende bron van omega 3-vetzuren en ondersteunt zowel de vacht als de darmwand. Twee tot vier eetlepels per dag volstaan bij de meeste paarden.

Naast de voeding zijn er andere manieren om de vacht van je paard te ondersteunen.

Regelmatig borstelen stimuleert de doorbloeding van de huid en verspreidt de natuurlijke huidvetten over de vacht. Dat geeft glans zonder shampoo. Borstelen is ook een moment van contact en ontspanning voor je paard.

Shiatsu en acupressuurtechnieken kunnen de lever, de nieren en de spijsvertering ondersteunen via specifieke acupressuurpunten. Een goed werkende lever en darm zorgen voor een betere opname van voedingsstoffen en dat zie je terug in de vacht. In de cursus Shiatsu Basics voor Paarden leer je welke punten je thuis kan stimuleren.

Lever- en darmondersteuning via kruiden of supplementen helpt bij paarden waarbij de vacht dof is door een trage stofwisseling of verminderde leverwerking. Denk aan artisjok, paardenbloem of specifieke probiotica voor een gezondere darm.

Verminder stress waar mogelijk. Een paard dat voldoende buiten kan zijn, contact heeft met soortgenoten en niet constant onder druk staat, heeft een betere vacht. Stress verhoogt cortisol en dat heeft een directe invloed op huid en vacht.

Een doffe vacht hoeft niet meteen een reden te zijn voor paniek, maar er zijn situaties waarbij een dierenarts noodzakelijk is.

Raadpleeg je dierenarts als:

• De vacht plots sterk verandert zonder duidelijke reden.

• Je ook andere symptomen ziet zoals gewichtsverlies, veel drinken, veel plassen of gedragsverandering.

• De vacht erg lang blijft in de zomer of niet wisselt zoals normaal.

• Er kale plekken, korstjes of jeuk bij komen.

Bloedonderzoek kan helpen om tekorten, leverwaarden, schildklierfunctie of Cushing in kaart te brengen.

Een doffe vacht bij paarden is een teken dat je meer moet kijken naar wat er van binnenuit speelt. Kijk altijd naar de oorzaak: voeding, parasieten, orgaanfunctie, stress. Een glanzende vacht is het resultaat van een paard dat goed gevoed is, weinig stress heeft en goed functionerende organen heeft.

Ondersteun je paard holistisch: goede voeding met de juiste mineralen en vetzuren, leverondersteuning, regelmatig borstelen, shiatsu voor de circulatie en zo weinig mogelijk chronische stress. Dat levert op termijn een vacht om trots op te zijn.

Meer lezen? Bekijk ook: Mok bij paarden: wat het is en hoe je het aanpakt, Schimmel bij paarden en Zomereczeem bij paarden: herkennen en verlichten.