Paard stijf in de winter: wat koude en stilstaan met zijn lijf doen

Leestijd: 6 minLaatst geüpdatet: 17 november 2026
Schrijf je gratis in voor het webinar
Paard stijf in de winter: wat koude en stilstaan met zijn lijf doen

Ik heb ooit een paard behandeld dat elke winter ziek werd. Eigenlijk al vanaf de herfst: zodra het weer koud, vochtig en vooral winderig werd, begon hij te snotteren. En hij werd er ook altijd stijf van. Wat hielp, was iets heel eenvoudigs. We legden een dun regendekentje met een nekstuk op. Zo was hij beschermd tegen de wind en de kou. Zijn snot beterde en hij kwam de hele winter goed door. Het lag dus niet zozeer aan hem, maar aan die wind. Dat zie je niet alleen bij paarden die veel op stal staan. Ook paarden die dag en nacht buiten lopen, worden in de winter vaak stijver of sneller wat ziekjes, zeker als ze weinig beschutting tegen de wind hebben.

01

Herken je dit bij je paard?

Is je paard stijf in de winter, terwijl hij in de zomer vlot liep? Zodra de weide dicht gaat en het vriest, komen veel paarden trager op gang.

Je ziet het al bij het buitenhalen. Hij zet zijn achterbenen kort, de eerste passen op de bevroren paddock gaan voorzichtig. Bij het uitkrabben laat hij zijn achterhoef snel weer zakken. Onder het zadel voelt de rug hard aan en in de draf duurt het een hele tijd voor hij loskomt.

Gratis: Evy's tips over paard stijf in de winter

Schrijf je in en ontvang praktische inzichten over paard stijf in de winter en de gezondheid van je paard, recht in je inbox.

02

Wanneer bel je eerst de dierenarts?

Niet elke stijfheid in de winter is onschuldig. Bel je dierenarts als je paard:

  • niet of bijna niet wil lopen, of zweet en trilt terwijl hij stilstaat;

  • donkerbruine of rode plas heeft;

  • warme hoeven heeft of naar achter leunt om zijn voorbenen te sparen;

  • in de herfst of winter in een wei met esdoorns of veel esdoornzaadjes heeft gestaan;

  • weinig mest maakt, droge mest heeft, gaat liggen en rollen of naar zijn buik kijkt.

Dat laatste kan koliek zijn. In de winter drinken paarden vaak minder, en dan is er meer kans op verstopping. Daar wacht je niet mee.

Komt je paard stroef op gang en loopt hij na een tijd stappen los? Lees dan verder.

03

Heeft een paard het koud in de winter?

Minder snel dan wij denken. Een gezond paard met een winterjas en genoeg ruwvoer kan goed tegen de kou. Bij het verteren van hooi maakt zijn darm warmte, van binnenuit.

Het wordt anders als kou samenkomt met nat weer en vooral wind, als je paard geschoren is, als hij ouder of mager is, of als hij te weinig hooi krijgt. Dan heeft zijn lijf het lastiger om warm te blijven.

Wil je weten of je paard het koud heeft? Voel dan met je vlakke hand achter de schoft, onder een deken als hij er een draagt, en aan de basis van de oren. Rillen is altijd een reden om in te grijpen.

04

Waarom is een paard stijver in de winter?

Minder beweging. In de winter staan veel paarden langer op stal. De weide is dicht, de paddock is modderig of bevroren. Een paard dat 's zomers dag en nacht stapt, staat nu soms twaalf uur stil.

Strakkere spieren. Spieren en bindweefsel blijven soepel door beweging en warmte. Koude spieren zijn korter en strakker, en het duurt langer voor ze opwarmen.

Gewrichten die het voelen. Een paard met beginnende artrose of een oude blessure merkt die in de winter vaak meer.

Een rug die al vastzat. Een gespannen rug wordt in de kou niet beter. Je merkt het bij het opzadelen of bij het borstelen over de lendenen. Meer daarover lees je in Rugpijn bij paarden.

Holistisch bekeken hoort de winter in de Chinese geneeskunde bij het element water, met de nier- en de blaasmeridiaan. De blaasmeridiaan begint bij de binnenste ooghoek en loopt over het hoofd, langs de hals en de rug, over de achterhand en langs de achterkant en de buitenkant van het achterbeen naar de kroonrand. Precies daar zit de stijfheid in de winter vaak.

05

Moet je een stijf paard een deken geven?

Dat hangt van je paard af. Een geschoren paard, een ouder paard of een paard dat snel afvalt, heeft in de winter meestal een deken nodig. Een paard met een dikke winterjas en een droge schuilplaats vaak niet.

Staat je paard dag en nacht buiten en heeft hij weinig beschutting? Dan kan een dun regendeken met een nekstuk al genoeg zijn om hem uit de wind te houden. Een dikke winterdeken is dan vaak niet nodig.

Paard met een deken over de rug tijdens een winterse praktijkdag van de Equina PRO
Een praktijkdag van de Equina PRO in januari: de deken blijft op de rug terwijl we het paard bekijken.

Wat ook helpt bij stijfheid: een fleece of uitrijdeken over de rug en de achterhand tijdens de eerste minuten stappen. Zo blijven die spieren warm terwijl ze op gang komen. Leg daarna je hand onder de deken: is het nat van het zweet, haal de deken dan weg.

06

Wat kan je zelf doen?

1. Zoveel mogelijk beweging, ook in de winter

Elk uur buiten telt. Kan je paard niet in de weide, kijk dan of er een paddock, een stuk zandpiste of een paddock paradise in de buurt is.

2. Neem de tijd om op te warmen

Begin met minstens tien minuten stap, aan de hand of aan lange teugel. In de winter mag dat gerust een kwartier zijn. Pas dan draf, en eerst op grote lijnen. Kleine volten en longeren op een harde, bevroren bodem laat je beter achterwege.

3. Genoeg hooi, ook 's nachts

Geef genoeg ruwvoer, verdeeld over de dag. Lange periodes zonder hooi maken het voor je paard moeilijker om warm te blijven. Zorg ook dat het water niet bevroren is. Lauw water drinken veel paarden in de winter liever.

4. Werk met je handen

Voor het opzadelen kan je de rug en de achterhand met je handen wat losmaken. Strijk met je vlakke hand traag langs de blaasmeridiaan: begin achter het oor, ga over de hals en de rug naar de achterhand en dan verder langs de achterkant en de buitenkant van het achterbeen tot aan de kroonrand. Drie keer aan elke kant.

Kijk ondertussen naar je paard. Begint hij te kauwen, te gapen, laat hij zijn hoofd zakken, verlegt hij zijn gewicht? Dan zit je goed. Legt hij zijn oren plat of stapt hij weg op een bepaalde plek, onthoud die plek en ga daar zachter.

5. Kijk naar het geheel

Past het zadel nog nu je paard in de winter misschien wat is afgevallen of bijgekomen? Wanneer kwam de hoefsmid nog? Hoe staat het met de tanden?

07

Wordt het niet beter?

Je doet alles hierboven en je paard blijft stijf, ook na een lang opwarmen? Of het wordt erger, hij begint te struikelen of hij loopt ongelijk? Laat dan je dierenarts of een therapeut meekijken. Soms zit er een blokkade in de rug of het bekken, of zit het probleem vooral in de achterhand. Lees daarover meer in Stijve achterhand bij je paard.

Komt je paard vooral 's ochtends stijf uit de box? Dan vind je meer uitleg in Paard stijf uit stal.

08

Leer het samen met mij

Zelf langs de rug strijken is een goed begin. Maar je wil ook weten waar je precies je hand legt, hoe hard je duwt en aan wat je ziet dat je paard ontspant. Dat leer je het makkelijkst als je het iemand ziet doen.

In het gratis webinar Stijf en slecht gezind uit de stal toon ik je:

  • waar stijfheid en slechte zin bij het uitstallen vandaan komen, ook in de winter;

  • welke acupressuurpunten je zelf bij je paard kan gebruiken;

  • hoe je die punten in een paar minuten in je stalroutine steekt;

  • aan wat je ziet dat je paard ontspant.

Schrijf je gratis in voor het webinar

Wil je daarna verder leren werken met je handen? Dan is Shiatsu Basics voor paarden een goede volgende stap.

Wil je weten of ik jouw paard kan helpen? Je kan altijd een behandeling boeken op stal of in de praktijk in Bevel.

Wil je dit zelf leren toepassen? In de workshop Shiatsu Basics leer je in één dag de technieken om rugpijn en spanning los te laten bij je paard. Meer info en inschrijven.

Voor wie meer wil

Wil je tips om een echt goede paardentherapeut te worden?

Laat je e-mailadres achter en ik stuur je regelmatig praktische tips, oefeningen en inzichten uit mijn eigen praktijk.

Of doe eerst de test: welk type therapeut zou jij zijn?

“Het was echt heel leerzaam, grappig en in makkelijke taal uitgelegd. Ik ben echt heel enthousiast geworden!”

S
Suzanne van BunnikGoogle review

Verder lezen

Schrijf je gratis in voor het webinar