Rhinopneumonie bij paarden

Rhinopneumonie is een virale infectie die behoort tot de familie van herpesvirussen. Bij paarden zijn er twee belangrijke types: EHV1 en EHV4. Type 4 blijft doorgaans in de neus en veroorzaakt verkoudheidssymptomen. Type 1 kan dezelfde start hebben, maar in een tweede fase ook naar organen zoals de baarmoeder of het ruggenmerg doorstromen. Dat maakt EHV1 de ernstigere versie.

Er zijn drie hoofdvormen: de verkoudheids-, de abortus- en de neurologische vorm. De laatste twee kunnen soms optreden zonder voorafgaande verkoudheidssymptomen, wat de ziekte extra verraderlijk maakt.

Elke vorm van rhinopneumonie heeft een eigen ziektebeeld en vraagt een andere aanpak:

• Verkoudheidsvorm: koorts, hoesten, loopneus, verminderde eetlust en dikke benen. Veroorzaakt door EHV1 én EHV4.

• Abortusvorm: het virus bereikt via de bloedbaan de baarmoeder van een drachtige merrie, wat abortus of een te zwak veulen kan veroorzaken. De infectie gebeurt vaak weken voor de abortus zelf.

• Neurologische vorm: het virus bereikt het ruggenmerg en veroorzaakt ataxie of verlammingsverschijnselen, meestal in de achterbenen. Stress kan deze vorm versnellen.

De neurologische vorm wordt altijd veroorzaakt door EHV1 en komt gelukkig minder vaak voor, al was de uitbraak op een internationaal concours in 2021 een pijnlijke herinnering dat het wél kan gebeuren.

Het grootste risico op verspreiding ligt bij stalling en direct contact. Paarden die elkaar aanraken, gemeenschappelijke voeder- en drinkbakken gebruiken of halsters, likstenen of bodembedekking delen, lopen een verhoogd risico.

Ook ruiters die van het ene paard naar het andere gaan zonder kleren te wisselen of handen te wassen, kunnen het virus onbedoeld doorgeven. Goed douchen en propere kleren zijn bij een uitbraak dan ook absoluut geen overbodige luxe.

Paarden met een hoge weerstand worden later of helemaal niet besmet, ook bij een hoge infectiedruk. Dat maakt het versterken van het immuunsysteem een van de meest zinvolle preventieve maatregelen.

Ongeveer 90% van de paarden heeft afweerstoffen tegen EHV4. Voor EHV1 is dat slechts 30%. Helaas geeft rhinopneumonie vaak dragerschap: eens het virus doorgemaakt, kan het bij een verminderde weerstand opnieuw opflakkeren en andere paarden besmetten.

Dragerschap volledig verwijderen is moeilijk, maar via toegepaste kinesiologie kan er op celniveau worden getest en behandeld.

Voorkomen is beter dan genezen. Door de weerstand van je paard te boosten via shiatsu, goede voeding en een low-stress leefomgeving, maak je het virus moeilijker vrij spel te geven.

Bij een acute infectie kan shiatsu helpen bij het verlichten van de klachten. Aanvullend advies over homeopathie kan het herstel ondersteunen. Wil je weten hoe je de weerstand van jouw paard structureel kunt versterken? Neem gerust contact op voor een behandeling of advies op maat.