Cushing bij paarden: Een holistische weg naar balans en comfort

Cushing, of voluit Pituitary Pars Intermediate Dysfunction (PPID), is een storing in de hypofyse, een klein kliertje onderaan de hersenen. Dit kliertje regelt de hormoonproductie in het lichaam. Bij paarden met PPID werkt dit mechanisme niet meer naar behoren, waardoor er een overschot aan het hormoon ACTH ontstaat. Dit zet de bijnieren aan tot de productie van te veel cortisol, ook wel het stresshormoon genoemd.

Hoewel veel mensen bij Cushing direct denken aan een krullerige vacht die niet meer verhaart, zijn er veel meer subtiele signalen. Denk aan een veranderde vetverdeling (vetophopingen boven de ogen of bij de manenkam), spierverlies op de rug, lusteloosheid of abnormaal veel zweten. Het gevaarlijkste symptoom is echter de verhoogde gevoeligheid voor hoefbevangenheid. Omdat het hele systeem uit balans is, reageert het lichaam heftiger op suikers en externe prikkels. Het is daarom essentieel dat een dierenarts via bloedonderzoek de diagnose stelt en indien nodig medicatie voorschrijft om de hormoonspiegel te reguleren.

Vanuit de holistische visie kijken we verder dan alleen de hormoonspiegel. Een paard met PPID staat constant onder interne druk. Het lichaam is in een staat van chronische stress door het verhoogde cortisolgehalte. Dit put de energiebanen uit, waarbij we in de oosterse geneeskunde vaak een disbalans zien in de nier- en blaasmeridianen. Deze banen zijn verbonden met de basisenergie en het aanpassingsvermogen van het dier.

Met shiatsu en acupressuur kunnen we deze geblokkeerde energie weer in beweging brengen. Dit vervangt de medicatie niet, maar het helpt het paard om de fysieke spanning die de ziekte met zich meebrengt los te laten. We richten ons op het versterken van het immuunsysteem en het ondersteunen van de organen die het zwaar te verduren krijgen, zoals de lever en de nieren, die verantwoordelijk zijn voor het afvoeren van afvalstoffen.

Voeding is bij een Cushing paard misschien wel de belangrijkste pijler in het dagelijkse management. Omdat deze paarden een verstoorde suikerstofwisseling hebben, is een suikerarm dieet van levensbelang.

• Laat je ruwvoer analyseren op het gehalte aan suiker en zetmeel.
• Vermijd suikerrijke extraatjes zoals appels, wortels of standaard snoepjes.
• Zorg voor een uitgebalanceerd vitamine en mineralen supplement, aangezien PPID paarden vaak een verhoogde behoefte hebben aan specifieke micronutriënten om hun weerstand op peil te houden.
• Wees voorzichtig met weidegang, vooral tijdens periodes met veel fructaan in het gras, zoals in het voorjaar of na nachtvorst met zonnig weer.

Naast voeding is beweging cruciaal, mits de hoeven het toelaten. Regelmatige, lichte beweging helpt om de insulinegevoeligheid te verbeteren en houdt de spieren soepel, wat weer helpt tegen de typische 'hollow back' die we bij deze paarden vaak zien.

Een paard met PPID is extra gevoelig voor veranderingen in de omgeving. Stress heeft een directe invloed op de hormoonhuishouding en kan symptomen verergeren. Rust, regelmaat en een veilige kudde zijn daarom van onschatbare waarde.

Tijdens mijn behandelingen merk ik vaak dat deze paarden enorm opknappen van zachte aanraking en manuele therapie. Het zenuwstelsel krijgt de kans om uit de overlevingsstand te komen. We kijken naar het paard als geheel: hoe voelt hij zich in zijn vel? Is er stijfheid in de rug door het spierverlies? Hoe is de kwaliteit van de hoeven? Door al deze puzzelstukjes samen te leggen, creëren we een omgeving waarin het paard zich ondanks zijn chronische aandoening toch prettig kan voelen.

Het doel is niet alleen het bestrijden van de symptomen, maar het optimaliseren van de vitaliteit. Een paard dat fysiek en mentaal ondersteund wordt, kan vaak nog heel lang genieten van zijn pensioen of zelfs van aangepast werk onder het zadel. Blijf altijd goed communiceren met je dierenarts en durf daarnaast te vertrouwen op de signalen die je paard je geeft.